Ang dalawang taon ng digmaan sa Sudan: Isang lumalalang krisis na wala pang natatanaw na kahihinatnan
Pinakahuling ulat
Ngayong dalawang taon na ang digmaan sa Sudan, milyon-milyong taong naapektuhan ng pinakamalaking krisis na humanitarian sa buong mundo ay nahaharap sa lumalalim na kawalan ng pag-asa, nang walang natatanaw na mabuting kahihinatnan.
"Saan ka man tumingin sa Sudan, makakakita ka ng mga pangangailangan — nakapupuspos, kagyat, at hindi natutugunan. Milyon-milyon ang halos walang natatanggap na humanitarian assistance, ang mga pasilidad medikal at ang mga staff rito ay patuloy na sinasalakay, at nabibigo ang pandaigdigang sistemang humanitarian na makapaghatid ng kahit na maliit na bahagi lamang ng kinakailangang tulong."
Susuportahan mo ba ang aming emergency response?
Tulungan kaming makapagbigay ng makasagip-buhay na pangangalagang medikal sa mga emergency sa pamamagitan ng pagbibigay ng donasyon ngayon.
Iba pang ulat
Ano ang mga epekto ng digmaan sa Sudan?
Bago pa man tumindi ang karahasan noong Abril 2023, hindi na matatag ang sistemang pangkalusugan ng bansa. Laging mababa ang mga health index, malaki ang agwat sa pagitan ng kalidad ng pamumuhay sa mga urban at rural na lugar, gayon din sa pagitan ng mayayaman at mahihirap.
Malalaki ang mga pangangailangan sa buong bansa, at karamihan sa mga ito’y hindi natutugunan. Mula noong Abril 2023, mahigit sa kalahating milyong tao ang kumonsulta sa aming mga sinusuportahang ospital, pasilidad pangkalusugan at mobile clinic.
Sa mga hotspot ng karahasan, may mga kalupitang ginawa kung saan may mga sibilyang pinuntirya dahil sa kanilang etnisidad at pinatay.
- Noong Hunyo, sa loob lamang ng isang linggo ay mahigit 1,500 na Sudanese na nasugatan sanhi ng digmaan ang tinanggap sa ospital sa Adré (Chad) na sinusuportahan ng Doctors Without Borders.
- Gumamot kami ng mga survivor ng karahasang sekswal. Sa pagitan ng Hulyo at Disyembre 2023, 135 sa mga pasyenteng nagpatingin sa isang pasilidad ng Doctors Without Borders sa eastern Chad ay nagbahagi na sila ay mga survivor ng panggagahasa. Lahat sila’y kababaihan, mula edad 14 hanggang 40 na taong gulang. Karamihan sa kanila’y ginahasa bago pa man sila makarating sa Chad. Sa 90% ng mga kasong ito, ang mga nanggahasa ay armado, at ang 40% ng mga survivor ay ginahasa ng mahigit sa isang tao. (Pinagmulan)
Ang hindi tuwirang epekto ng digmaan sa kalusugan ay nakababahala rin. 70 hanggang 80% ng mga ospital na nasa mga lugar na apektado ng digmaan ay hindi na tumatakbo. Maraming mga tao ang kailangang maglakbay nang matagal, kadalasa’y sa gitna ng kawalan ng seguridad, upang makakuha ng pangangalagang medikal. Kadalasa’y nahuhuli nang dating ang mga pasyente sa mga pasilidad pangkalusugan.
Ang mahihirap na kondisyon ng pamumuhay, ang kakulangan ng mapagkukunan ng malinis na tubig, mga bakuna at ng mapagkukunan ng pangangalagang pangkalusugan ay nagsama-sama at lumikha ng mga kondisyong nagdudulot ng mga outbreak, gaya nang nangyari noong nakaraang taon, at pinalalala rin ang pagkalat ng mga sakit. Ang mga team ng Doctors Without Borders ay gumamot ng mahigit 174,000 na kaso ng malaria, 89,100 na tao para sa diarrhoea, at libo-libong kaso ng tigdas.
Ang mga nagdadalang tao ay lubhang naapektuhan ng kakulangan ng access sa pangangalagang pangkalusugan. Nitong nakaraang dalawang taon, tumulong ang Doctors Without Borders sa mahigit na 35,300 na pagpapaanak at nagsagawa ng 6,400 na mga caesarean section.
Isa pang lumalaking suliranin ay ang malnutrisyon. Sa loob ng dalawang taon, sinuportahan ng Doctors Without Borders ang paggamot ng mahigit 67,000 na batang may malnutrisyon.
Tumutugon din ang Doctors Without Borders sa Chad at South Sudan kung saan mahigit 3.8 milyong tao ang lumikas mula noong nagsimula ang digmaan sa Sudan.
Ang karahasan ay patuloy na sumisira sa mga buhay. Ginagawa nitong mas mahirap para sa mga taong makakuha ng pangangalagang pangkalusugan at inilalagay ang mga healthcare worker sa panganib. Inuudyukan namin ang mga magkatunggaling partido na protektahan ang buhay ng mga sibilyan at iligtas sila mula sa digmaang ito laban sa tao.Ozan Agbas, Emergency Manager
Ano ang ginagawa ng Doctors Without Borders sa Sudan?
Sa kasalukuyan, nagtatrabaho ang Doctors Without Borders at sumusuporta sa mahigit 30 na pasilidad pangkalusugan sa 10 sa 18 na mga estado ng Sudan. Ang aming mga team ay nagbibigay ng kinakailangang pangangalagang medikal sa iba’t ibang bahagi ng Sudan, nang nakatuon sa:
- Emergency at surgical care: Ginagamot ang mga pinsalang may kaugnayan man o wala sa digmaan, kasama rito ang trauma care at mga caesarean section.
- Maternal at paediatric healthcare: Tinitiyak ang pagbibigay ng kritikal na pangangalaga para sa mga ina at kanilang mga anak.
- Paggamot para sa malnutrisyon: Nagsasagawa ng screening at nagbibigay ng pangangalaga sa ospital at sa bahay para sa mga acutely malnourished na bata at mga nagdadalang tao.
- Mga outpatient at mga mobile clinic: Naghahatid ng mga serbisyo para sa pangangalagang pangkalusugan, kabilang rito ang para sa mga displaced community at mga refugee.
- Mga kampanya para sa pagbabakuna: Nagsasagawa ng mga regular at catch-up na pagbabakuna.
- Pagtugon sa mga outbreak ng sakit: Hinaharap ang mga hamon ng cholera, tigdas, at iba pang krisis sa kalusugan.
- Mga inisyatiba kaugnay ng water and sanitation (WATSAN): Pinabubuti ang hygiene sa pamamagitan ng pagpapatayo ng palikuran, water point restoration, at mga serbisyong kaugnay ng sanitasyon.
- Donasyon ng mga medical supply: Sinusuportahan ang mga pasilidad para sa pangangalagang pangkalusugan sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga kinakailangang gamot at kagamitan.
- Pagbuo ng kapasidad: Binibigyan ng pagsasanay, mga insentibo, at lohistikong suporta ang staff ng Ministry of Health.
- Mga pagsalakay laban sa pangangalagang pangkalusugan
- Simula noong sinuportahan ng Doctors Without Borders ang Al Nao Hospital sa Omdurman, ilang mga shell ang bumagsak malapit dito, sa layong hindi hihigit sa 500m mula sa ospital. Noong Oktubre 9, tinamaan ng shelling ang emergency department. Dalawang caregiver ang napatay, at limang tao ang nagtamo ng pinsala. Apat na shell naman ang sumabog sa mismong labas ng ospital, dalawa pa ang napatay at ilan pang tao ang nasaktan.
- Noong simula ng Agosto, nagbigay ng pahayag ang RSF na sapilitang pinalikas ng SAF ang mga sibilyan mula sa Al Nao at ginawa itong isang military hospital. Noong panahong iyon, ginagamot ng staff ng Doctors Without Borders ang mga sibilyang nasugatan dahil sa digmaan sa pasilidad na nabanggit, sa tanging tumatakbong trauma room sa Omdurman.
- Ang pagpapanatiling walang mga sandata sa loob ng mga pasilidad medikal ay isang pang-araw-araw na hamon para sa Al Nao Hospital sa Omdurman, Kas Hospital sa Darfur, at pati na rin sa ibang mga pasilidad sa iba’t ibang bahagi ng bansa.
- Ang pagsalakay sa mga staff at medical personnel ng Doctors Without Borders
- Ang mga partido sa digmaan ay gumawa na ng karahasan laban sa staff ng Doctors Without Borders at sa mga staff ng mga sinusuportahan nitong ospital sa Khartoum at Darfur. Ang mga miyembro ng team at ang mga medical personnel na suportado nila ay nakaranas ng intensyonal at direktang pisikal na pag-atake, panliligalig, mga pagbabanta, at pagkakulong. Nakatanggap na rin sila ng iba’t ibang anyo ng pang-aabuso.
- May mga health staff na kinakailangang magtrabaho sa dalawang magkasunod na shift dahil masyadong mapanganib para sa kanilang mga kasamahan na bumiyahe. Noong Oktubre 5, isang nars na nagtatrabaho sa Al Nao ay tinutukan ng baril at pinatigil sa checkpoint habang papunta siya sa evening shift. Binugbog siya at iniwan sa daan. Wala na siyang malay noong dinala siya sa ospital.
- Noong Hulyo 4, 2023, isang ligaw na bala ang napunta sa paligid ng Al Saudi Hospital (Omdurman). Napatay ang isang staff member ng MoH na naglalakad-lakad sa loob ng compound – kung kaya’t napilitan ang ospital na lumipat sa isang ligtas na lugar sa compound ng Al Nao Hospital.
Kinakailangang protektahan ang mga healthcare worker at mga pasilidad medikal
Mula noong nag-umpisa ang digmaan, ang mga healthcare worker at mga pasilidad medikal ay sinalakay at nilooban. Iniwan nito ang malaking bahagi ng sistemang pangkalusugan na napinsala at/o hindi gumagana. Dahil sa malawakang displacement at sa pagguho ng ekonomiya, ang sistema para sa pangangalagang pangkalusugan ay napupuspos na at nasa bingit ng ganap na pagbagsak dahil ang karamihan sa mga ospital sa bansa ay hindi na gumagana. Pinag-ibayo pa ng Doctors Without Borders ang kanilang pagsusumikap na muling itayo ang mga ospital sa iba’t ibang lugar sa Sudan, na bahagya o tuluyang nasira, o di kaya’y ninakawan kung kaya’t ito’y hindi na mapatakbo (partikular na ang Turkish Hospital sa Khartoum at South Hospital sa El Fasher, ang Paediatric Hospital sa El Fasher, at ang Nyala Teaching Hospital).
Noong simula pa lang ng digmaan, ang mahahalagang pasilidad ng Doctors Without Borders sa Khartoum at South at West Darfur ay nilooban. Ninakaw ang aming mga mahahalagang medical supply at logistical equipment, at dahil dito’y nailagay sa panganib ang pagkilos namin sa Sudan.
Habang ang mga kasong nabanggit ay di pangkaraniwan, hindi rin naman ito kakaibang pangyayari. Sa kasalukuyang sitwasyon, ang Doctors Without Borders staff, mga healthcare worker at mga humanitarian worker ay napipilitang kumilos sa gitna ng kawalan ng kaligtasan at seguridad, humaharap sa panganib sa kanilang buhay at pisikal na kagalingan na pinalalala ng panliligalig, pagdududa at pagtatrato bilang kriminal ng mga awtoridad na Sudanese at ng RSF (halimbawa, pagkulong sa mga staff at sa mga humanitarian worker).
Emergency
Tulungan kaming makapagbigay ng makasagip-buhay na pangangalagang medikal para sa mga biktima ng karahasan sa Sudan at sa aming mga pasyente sa mahigit 70 na bansa sa buong mundo. Suportahan kami sa pamamagitan ng pagbibigay ng donasyon.