Daan patungo sa pagbangon: Ang mga bata’y nakatatakas mula sa pagpuksa ng lahi sa pamamagitan ng mga medikal na paglikas

Sa gitna ng kaguluhan, si Alaa Al-Shawa, na isa sa mga boluntaryong emergency nurse ng Doctors Without Borders ay binaril sa ulo habang hawak niya ang aking mga anak. Agad siyang binawian ng buhay. 

Tandang-tanda ng mga anak ko ang mga nangyari noong araw na iyon – ang mga putok ng baril na nanggaling sa iba’t ibang panig kung kaya’t imposibleng matukoy kung saan ito talagang nagmumula, ang balang humaging sa ibabaw ng kanilang mga ulo bago ito tumama kay Alaa, at ang pagkakapatay sa aming kasamahan at kaibigan na lubos nilang mahal. Malapit na kami sa klinika noon kaya’t naipasok pa namin si Alaa, ngunit ang aming nasaksihan ay ang pagkabigo ng mga pagsisikap na sagipin ang kanyang buhay. 

Naghihiyawan ang mga bata, dinig na dinig ang kanilang mga panangis habang inililibing namin si Alaa. Hindi kami makapaniwala; hindi maproseso ng aming mga isipan ang nangyari. 

Sa mga sumunod na araw, kinailangan naming manatili sa loob ng klinika. Natutulog kami sa lugar kung saan din namin inilibing si Alaa. Wala kaming ibang mapuntahan. Ang pinakanaapektuhan ay ang panganay kong lalaki; gabi-gabi siyang nagigising na umiiyak. Hindi nawawala sa kanyang isipan ang imahe ng bangkay ni Alaa at ang lahat ng mga nasaksihan niya. 

Huling bahagi na ng Nobyembre 2023 noong nakatawid kami patungo sa timog. Ang kalsadang aming dinaanan ay puno ng mga bangkay ng mga taong iniwan na lang kung saan man sila inabutan ng kamatayan. Kailanma’y hindi mabubura ang larawang iyon sa aming mga isipan. 

Sa wakas, narating namin ang Khan Younis at nakahanap ng masisilungan sa may bakuran ng Doctors Without Borders. Ngunit nahanap pa rin kami ng digmaan. Niyanig ang aming pinamamalagiang gusali at binasag ang mga bintana nito ng isang pagsalakay sa di kalayuan. Hindi nagtagal, isang tank shell naman ang tumama sa pasilidad. Nakapuntirya ang pagpapasabog sa pasilidad kung saan kitang-kita ang bandila at logo ng Doctors Without Borders. Sa pagsalakay na iyon, namatay ang anak na babae ng isa sa aming mga kasamahan sa Doctors Without Borders. 

Pagkatapos ng pagbobomba, lumikas kaming muli. Sinubukan naman naming pumunta sa Rafah, ang tinatawag nilang “safe zone”. Ngunit kahit doon ay tuloy-tuloy pa rin ang mga airstrike.  Kung hindi man direktang mabagsakan ng mga bomba ang mga bahay, ang mga shrapnel nama’y makakawasak pa rin ng mga dingding at ng mga masisilungan. 

Ang kasunod nito’y ilang buwan ng kawalan ng permanenteng tirahan, na pinalalala pa ng di-makakayanang pagkawala at mga hindi makataong kondisyon ng pamumuhay. Halos hindi na namin napapansin ang paglipas ng panahon habang kami’y palipat-lipat ng tirahan, at nagsisikap lang na mabuhay araw-araw. Akala nami’y nalagpasan na namin ang pinakamalalang maaaring mangyari, ngunit nagdala ang pagpuksa ng lahi ng panibagong katatakutan. Noong Hunyo 27, 2025, isang airstrike ang isinagawa sa kalye sa may tabi ng aming tirahan. Ang aming bunsong anak na si Omar ay nakatayo lang sa may pinto nang tamaan siya ng shrapnel na tumagos sa kanyang binti. Limang taon lang siya noon, at nanghihina dahil sa ilang buwan ng takot at pagkagutom. 

Sa Gaza, sumailalim siya sa ilang operasyon sa mga hindi mabatang kondisyon, sa gitna ng pagkagutom at nagtataasang mga presyo ng pagkain at gamot na hindi na namin maabot-kaya o makuha sa ilalim ng pagkubkob ng Israel. 

Pagkalipas ng anim na linggo, nagawa ng aming mga kasamahan na ilipat kami sa reconstructive surgery hospital ng Doctors Without Borders sa Jordan. Sa panahong ito, si Omar ay malnourished na, at ang kanyang mga kapatid ay kulang sa timbang. 

Dito sa Amman, sumailalim na siya sa mga karagdagang operasyon, at nakatanggap ng pangangalaga para sa kalusugang pangkaisipan. Ngayon, muli na siyang nakakatayo, nakakapaglaro, at nagpapakasaya sa pagiging bata. Habang minamasdan namin siyang gawin ang mga unang hakbang tungo sa paggaling, ito’y nagsisilbing paalala na pagkatapos ng lahat ng nangyari, maaari pa ring magsimula muli ang buhay. 

Ngunit kahit na gaano kataas ang antas ng pangangalaga ang kanyang matanggap, dadalhin na niya mula pagkabata ang mga sugat na dulot ng mga pangyayari – ang pagpuksa ng lahi, na nahihirapan pa rin kaming paniwalaang ito ay hinayaang mangyari sa amin, sa aming mga anak, at sa bayan naming minamahal. 

Tungkol sa Reconstructive Surgery Programme (RSP) ng Doctors Without Borders sa Jordan 

Mula noong Oktubre 7, 2023, ang Reconstructive Surgery Programme (RSP) ng MSF sa Jordan ay tumanggap ng 45 na bata* kasama ang kanilang mga tagapangalaga mula sa Gaza para sa specialised reconstructive surgery at pangangalaga para sa kanilang rehabilitasyon. 

Noong itinayo ang RSP sa Amman noong 2006, ang orihinal na layunin nito’y ang gamutin ang mga biktima ng digmaan sa Iraq. Sa pagdami ng mga pinsalang dulot ng mga hidwaan sa buong Middle East, pinalaki ang ospital sa Amman upang tumanggap ng mga pasyenteng mula sa mahigit sa anim na bansa. Ang ospital na ito ay nakapagbibigay ng kadalubhasaang medikal na hindi nila makukuha sa kanilang mga sariling bansa. Ngayon, ang RSP ay naging sentro na sa rehiyon para sa paggamot ng mga pasyenteng may mga pinsalang kumplikado at nakakapagpabago ng buhay. Nagbibigay sila ng surgical at rehabilitative care para sa orthopaedic, plastic at maxillofacial trauma, mga pagkasunog at iba pang mga pinsalang kaugnay ng hidwaan. Kabilang sa holistikong pamamaraan nito ang surgical care, physiotherapy, occupational therapy, suporta para sa kalusugang pangkaisipan, at psychosocial care. Karamihan sa mga pasyente ay namamalagi ng ilang buwan upang bigyan ng panahong gumaling ang kanilang mga pisikal at sikolohikal na mga sugat. 

*Hanggang Oktubre 26