เจ้าหน้าที่องค์การแพทย์ไร้พรมแดน (Doctors Without Borders / Médecins Sans Frontières – MSF) เข้ารับการฝึกอบรมที่สำนักงานใหญ่ในกรุงบรัสเซลส์ (Brussels) ก่อนเดินทางไปปฏิบัติงานเพื่อรับมือกับการระบาดของโรคอีโบลา (Ebola) เบลเยียม (Belgium) 2569 © Pierre Fromentin/MSF
ขีดความสามารถในการตรวจวินิจฉัยยังคงไม่เพียงพอ และตัวอย่างเชื้อหลายร้อยตัวอย่างยังคงรอการตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ขณะเดียวกัน ศักยภาพในการแยกผู้ป่วยและการดูแลรักษาก็ไม่เพียงพอเช่นกัน ปัจจัยเหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อการเร่งขยายการตอบสนองต่อการระบาด และก่อให้เกิดความกังวลและความหวาดกลัวในหมู่ประชาชนดร. อลัน กอนซาเลซ รองผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ
"ขีดความสามารถในการตรวจวินิจฉัยยังคงไม่เพียงพอ และตัวอย่างเชื้อหลายร้อยตัวอย่างยังคงรอการตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ขณะเดียวกัน ศักยภาพในการแยกผู้ป่วยและการดูแลรักษาก็ไม่เพียงพอเช่นกัน ปัจจัยเหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อการเร่งขยายการตอบสนองต่อการระบาด และก่อให้เกิดความกังวลและความหวาดกลัวในหมู่ประชาชน”
ปัจจุบันมีองค์กรที่เชี่ยวชาญฉพาะทางรวมถึงองค์การฯ จำนวนไม่มากที่ทำงานในพื้นที่เพื่อรับมือการระบาดในจังหวัดอิทูรี ขณะที่ความต้องการของประชาชนเกินขีดความสามารถที่มีอยู่อย่างมาก
ในจังหวัดอิทูรี เจ้าหน้าที่องค์การฯ ได้เริ่มก่อสร้างศูนย์รักษาโรคอีโบลา (Ebola Treatment Centre - ETC) ขนาด 65 เตียงเพื่อรองรับทั้งผู้ป่วยยืนยันและผู้ป่วยสงสัย นอกจากนี้ องค์การฯ ยังให้การสนับสนุนกระทรวงสาธารณสุขในการดูแลรักษาและแยกผู้ป่วยสงสัยที่โรงพยาบาลมองกวาลู เจเนอรัล รีเฟอร์รัล (Mongbwalu General Referral Hospital) รวมถึงโรงพยาบาลฟาตากี เจเนอรัล รีเฟอร์รัล (Fataki General Referral Hospital)
ในเมืองบุนยา (Bunia) ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจังหวัดอิทูรี องค์การฯ ได้จัดตั้งระบบแยกผู้ป่วยที่โรงพยาบาลซาลามา (Salama Hospital) และสนับสนุนสถานพยาบาลหลายแห่งทั้งในตัวเมืองและพื้นที่โดยรอบ เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยในการดูแลรักษาผู้ป่วยสงสัยและผู้ป่วยยืนยัน เจ้าหน้าที่ยังได้เสริมมาตรการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันการติดเชื้อภายในสถานพยาบาล โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ระบบบริการสุขภาพกำลังเผชิญแรงกดดันมหาศาล
ขณะเดียวกัน คณะเจ้าหน้าที่ด้านการแพทย์ ขนส่งโลจิสติกส์ และการส่งเสริมสุขภาพ ให้การสนับสนุนงานเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาและด้านกิจกรรมสร้างความตระหนักรู้ในชุมชน ความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับชุมชนมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากในหลายพื้นที่ ปัจจัยเรื่องความกังวล ความหวาดกลัว และการแพร่กระจายของข่าวลือ ทำให้ความพยายามในการรับมือกับการระบาดมีความซับซ้อนเพิ่มขึ้น และอาจทำให้ประชาชนเข้ารับการรักษาล่าช้า
คณะเจ้าหน้าที่องค์การแพทย์ไร้พรมแดนร่วมปฏิบัติงานกับกระทรวงสาธารณสุข เพื่อสนับสนุนกิจกรรมด้านการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ (Infection Prevention and Control - IPC) ที่คลินิกซาลามา (Salama Clinic) ในเมืองบุนยา กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนการรับมือต่อการระบาดของโรคอีโบลา ประกอบด้วยการฆ่าเชื้อภายในสถานพยาบาล การติดตั้งเต็นต์แยกผู้ป่วย การเสริมศักยภาพด้านการคัดกรองและการคัดแยกผู้ป่วย รวมถึงการฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์เกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (Personal Protective Equipment - PPE) อย่างปลอดภัย รวมถึงขั้นตอนด้านสุขอนามัย ในคลินิกแห่งเดียวกัน องค์การฯ ยังให้การสนับสนุนการบริการรักษาพยาบาลทั่วไปที่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคอีโบลาให้สามารถดำเนินต่อไปได้ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก 2569 © Anna SCHÖNHOFER/MSF
นอกเหนือจากผลกระทบจากการระบาดของโรคอีโบลาโดยตรงแล้ว คณะเจ้าหน้าที่องค์การฯ ยังพบว่าการระบาดครั้งนี้ทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการรักษาพยาบาลได้ยากขึ้น ในหลายพื้นที่ ผู้ป่วยที่ป่วยด้วยโรคอื่นๆ ไม่กล้าเดินทางไปรับการรักษาที่สถานพยาบาลอีกต่อไป เนื่องจากหวาดกลัวโรคอีโบลาและมาตรการแยกผู้ป่วย สถานการณ์ดังกล่าวก่อให้เกิดความกังวลว่าปัญหาสุขภาพฉุกเฉินอื่นๆ อาจทวีความรุนแรงขึ้นโดยไม่ได้รับการดูแลอย่างเพียงพอ
ในจังหวัดนอร์ทคีวู การรับมือกับการระบาดดำเนินการภายใต้ระบบการทำงานรูปแบบเดิมจากการรับมือการระบาดของโรคในพื้นที่เดียวกันในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งรวมถึงโรคอีโบลา โรคเอ็มพอกซ์ (Mpox) และโรคอหิวาตกโรค (Cholera) ส่วนที่เมืองโกมา (Goma) มีการจัดตั้งศูนย์รักษาโรคอีโบลาขนาด 80 เตียง และเริ่มรับผู้ป่วยรายแรกเข้ารับการรักษาแล้ว นอกจากนี้ ยังมีการจัดตั้งหน่วยแยกผู้ป่วยสำหรับผู้ที่สงสัยว่าติดเชื้อในสถานพยาบาลหลายแห่งที่องค์การฯ สนับสนุนการทำงาน รวมถึงในเมืองวาลีกาเล (Walikale) เมืองมเวโซ (Mweso) เมืองรุตชูรู (Rutshuru) และที่โรงพยาบาลคเยเชโร (Kyeshero Hospital) ขณะที่ในเมืองบูเทมโบ (Butembo) องค์การฯ ทำงานร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข โดยส่งเจ้าหน้าที่ด้านการแพทย์และขนส่งโลจิสติกส์ลงพื้นที่เพื่อประเมินความต้องการของประชาชนและหาแนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสม
ในจังหวัดเซาท์คีวูซึ่งมีการยืนยันผู้ป่วยหลายรายแล้ว เจ้าหน้าที่องค์การฯ ได้เริ่มจัดตั้งศูนย์รักษาโรคอีโบลา 2 แห่งในเมืองบูกาวู (Bukavu) และเมืองลเวโร (Lwiro) และในช่วงเวลาเดียวกัน ได้จัดให้มีการจัดฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์ในทั้ง 2 เมืองเกี่ยวกับมาตรการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ
เวชภัณฑ์และยาพร้อมสำหรับการลำเลียงทางอากาศไปยังสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เจ้าหน้าที่ด้านการขนส่งโลจิสติกส์ขององค์การฯ ได้จัดส่งเวชภัณฑ์ปริมาณมากกว่า 1 ตันไปยังพื้นที่ทางตะวันออกของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เพื่อรับมือกับการระบาดของโรคอีโบลา ประเทศฝรั่งเศส (France) 26 พฤษภาคม 2569 © Delphine Lapeyre/MSF
การรับมือทางการแพทย์ฉุกเฉินที่กำลังดำเนินอยู่
“การระบาดครั้งนี้กำลังส่งผลกระทบต่อพื้นที่ที่เปราะบางอย่างหนักอยู่แล้วซึ่งเป็นผลมาจากความขัดแย้งที่ดำเนินต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี และจากการพลัดถิ่นครั้งใหญ่ของประชาชน” เอวาลด์ สตาลส์ (Ewald Stals) ผู้แทนขององค์การฯ ประจำสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก กล่าว
“ในพื้นที่อิทูรี นอร์ทคีวูและเซาท์คีวู ความไม่มั่นคงได้บีบบังคับให้ประชาชนหลายล้านคนต้องละทิ้งบ้านเรือนเพื่อแสวงหาความปลอดภัย การเคลื่อนย้ายประชากรต่อเนื่องนี้ ประกอบกับระบบสาธารณสุขที่เปราะบางและขาดแคลนงบประมาณ ยิ่งทำให้สถานการณ์มีความท้าทายมากขึ้น” สตาลส์กล่าว “ในสถานพยาบาลบางแห่ง ความสามารถในการรองรับผู้ป่วยและการแยกกักผู้ป่วยกำลังใกล้ถึงขีดจำกัดแล้ว ในสถานการณ์เช่นนี้ การตรวจพบผู้ป่วยที่รวดเร็ว การติดตามผู้สัมผัสโรค และการแยกผู้ป่วย กลายเป็นเรื่องที่ยากกว่าปกติ ซึ่งจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของโรคในวงกว้างมากขึ้น”
องค์การฯ กำลังดำเนินการทุกวิถีทางที่เป็นไปได้เพื่อรับมือกับการระบาด แม้ต้องเผชิญข้อจำกัดด้านความมั่นคงและการเข้าถึงพื้นที่ รวมถึงการปิดพรมแดนและการยกเลิกเที่ยวบิน เจ้าหน้าที่องค์การฯ ยังคงทำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยเพื่อให้มั่นใจว่าเวชภัณฑ์ที่จำเป็นจะเข้าถึงพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบอย่างต่อเนื่อง จนถึงขณะนี้ มีการจัดส่งเวชภัณฑ์และสิ่งของสนับสนุนการปฏิบัติงานหลายร้อยตันไปยังจังหวัดอิทูรีและจังหวัดนอร์ทคีวูแล้ว
ขณะที่จำนวนผู้ป่วยยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และการรับมือกับการระบาดยังอยู่ระหว่างการขยายการดำเนินงาน หลายสัปดาห์ข้างหน้าจะเป็นช่วงเวลาที่สำคัญอย่างยิ่งในการเพิ่มขีดความสามารถด้านการดูแลรักษาผู้ป่วย การเร่งขยายการตรวจวินิจฉัย และทำให้ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบยังคงสามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่จำเป็นได้อย่างต่อเนื่อง
สนับสนุนการทำงานในสถานการณ์ฉุกเฉินของพวกเรา
สนับสนุนพวกเราในการส่งต่อเวชภัณฑ์ที่จำเป็นต่อการช่วยชีวิตผู้ป่วยในสถานการณ์ฉุกเฉิน ด้วยการบริจาคตอนนี้
